بوچلاتی؛ جواهرساز میلانی که طلا را شبیه پارچه حکاکی می‌کند
در این مقاله
خلاصه در یک نگاه
- بوچلاتی در سال ۱۹۱۹ در میلان به دست ماریو بوچلاتی پایه‌گذاری شد و از همان ابتدا به احیای زرگری دوره‌ی رنسانس شهرت یافت.
- امضای این خانه، حکاکی دستی روی طلاست؛ سطحی که شبیه ابریشم، توری، کتان یا مخمل به نظر می‌رسد.
- چهار نسل از خانواده‌ی بوچلاتی در طراحی آن نقش داشته‌اند و برند از سال ۲۰۱۹ به‌طور کامل به گروه سوئیسی ریشمون تعلق دارد.
- درس کاربردی برای خریدار: کیفیت حکاکی را از یکنواختی خطوط، عمق و تضاد مات و براق تشخیص دهید.
بیشتر جواهرسازان بزرگ دنیا را با نگین‌هایشان می‌شناسیم؛ الماس‌های درشت، زمردهای کلمبیایی یا یاقوت‌های کم‌نظیر. اما بوچلاتی (Buccellati) داستان دیگری دارد. شهرت این خانه‌ی ایتالیایی بیش از هر چیز به خودِ فلز برمی‌گردد: طلایی که با قلم حکاکی آن‌قدر ظریف کار شده که از نزدیک شبیه پارچه‌ی ابریشمی، توری یا کتان به نظر می‌رسد. در این مطلب سراغ تاریخچه‌ی این برند، تکنیک‌های حکاکی معروفش و نکته‌هایی می‌رویم که برای هر خریدار طلا، حتی کسی که هرگز جواهر بوچلاتی نمی‌خرد، کاربردی است.
از یک کارگاه کوچک در میلان تا «شاهزاده‌ی زرگران»
ماریو بوچلاتی زرگری را در کارگاه «بلترامی و بسناتی» در میلان آموخت و در سال ۱۹۱۹ همان کارگاه را در اختیار گرفت و نخستین فروشگاهش را در خیابان سانتا مارگریتا، نزدیک سالن اپرای لاسکالا، افتتاح کرد. او شیفته‌ی زرگری دوره‌ی رنسانس ایتالیا بود و می‌خواست روش‌هایی را زنده کند که در قرن بیستم رو به فراموشی بودند؛ جواهری که بیشتر به یک اثر هنری پوشیدنی شبیه باشد تا یک کالای تجاری.
آثار او خیلی زود در میان نویسندگان و هنرمندان ایتالیایی طرفدار پیدا کرد. گابریله دانونتسیو، شاعر و نویسنده‌ی سرشناس ایتالیایی، ماریو را «شاهزاده‌ی زرگران» نامید؛ لقبی که هنوز هم در معرفی این خانه تکرار میشود. پس از میلان، فروشگاه‌های رم و فلورانس افتتاح شدند و در سال ۱۹۵۴ بوچلاتی به خیابان پنجم نیویورک رسید و در سال ۱۹۵۸ شعبه‌ای هم در پالم‌بیچ فلوریدا گشود.
چهار نسل، یک امضا
ماریو بوچلاتی در سال ۱۹۶۵ درگذشت و چهار پسرش اداره‌ی کار را ادامه دادند. در میان آن‌ها، جان‌ماریا بوچلاتی (متولد ۱۹۲۹) بیشترین نقش را در جهانی شدن نام خانواده داشت. او طرح‌هایش را اغلب به اندازه‌ی واقعی و با دست می‌کشید، از طبیعت و معماری رنسانس الهام می‌گرفت و طرح معروف «تول» یا لانه‌زنبوری را به او نسبت می‌دهند؛ شبکه‌ای از طلا که شبیه پارچه‌ی توری است. کلکسیون «ماکری» هم که با دستبندهای پهن طلایی و خطوط حکاکی‌شده‌ی ظریف شناخته میشود، به نام دختر او، ماریا کریستینا، نام‌گذاری شده است.
در سال ۱۹۷۱ جان‌ماریا کسب‌وکار جداگانه‌ای با نام خودش راه انداخت و فروشگاه‌هایی از میدان واندوم پاریس تا توکیو و هنگ‌کنگ گشود. سال‌ها بعد، در ۲۰۱۱، خانواده درباره‌ی نام تجاری به توافق رسید و دو شاخه در قالب شرکتی واحد ادغام شدند. امروز آندره‌آ بوچلاتی، پسر جان‌ماریا، رئیس افتخاری و مدیر خلاقیت برند است و دخترش لوکرتزیا نماینده‌ی نسل چهارم خانواده در طراحی به شمار می‌رود.
تغییر مالکیت
ساختار مالکیت بوچلاتی در دهه‌ی اخیر چند بار تغییر کرد: در ۲۰۱۳ صندوق سرمایه‌گذاری ایتالیایی کلسیدرا بخش عمده‌ی سهام را خرید، در دسامبر ۲۰۱۶ یک گروه چینی ۸۵٪ سهام را به دست آورد و سرانجام در سپتامبر ۲۰۱۹ گروه سوئیسی ریشمون، مالک برندهایی مثل کارتیه و ون کلیف اند آرپلز، ۱۰۰٪ برند را خرید. به گفته‌ی ریشمون، جواهرات بوچلاتی همچنان در چهار کارگاه اختصاصی در ایتالیا و با دست ساخته می‌شوند.
حکاکی‌هایی که طلا را به پارچه تبدیل می‌کنند
راز ظاهر متمایز بوچلاتی در مجموعه‌ای از تکنیک‌های حکاکی دستی است که هر کدام بافت متفاوتی روی طلا می‌سازند. این تکنیک‌ها با قلم‌های فولادی بسیار ظریف و زیر ذره‌بین انجام می‌شوند و ساخت یک قطعه‌ی پیچیده ممکن است روزها و حتی هفته‌ها طول بکشد. مهم‌ترین آن‌ها:
| نام تکنیک | روش اجرا | جلوه‌ی نهایی |
|---|---|---|
| ریگاتو (Rigato) | خطوط موازی بسیار نزدیک به هم | درخشش نرم و ابریشم‌مانند |
| تلاتو (Telato) | خطوط متقاطع، شبیه تاروپود | بافتی شبیه پارچه‌ی کتانی |
| سگریناتو (Segrinato) | خطوط ریز و کوتاه که روی هم می‌افتند | سطحی مات و مخمل‌گونه |
| اورناتو (Ornato) | نقش‌های گل و گیاه روی زمینه‌ی ریگاتو | حال‌وهوای زربفت و دامسک |
| تول (Tulle) | شبکه‌ی توخالی لانه‌زنبوری از طلا | ظاهری شبیه پارچه‌ی توری |
نکته‌ی جالب این است که این خانه از ترکیب سطح مات و براق در یک قطعه استفاده می‌کند. همین تضاد باعث میشود نور روی بخش‌های مختلف جواهر به شکل متفاوتی بازتاب شود و عمق ایجاد کند؛ به همین دلیل جواهرات بوچلاتی حتی بدون نگین هم پرجلوه به نظر می‌رسند. این خانه علاوه بر جواهر، ظروف و اشیای نقره‌ای حکاکیشده هم می‌سازد که با همین تکنیک‌ها کار می‌شوند.
نکته
سطوح حکاکیشده و مات، خط‌وخش‌های ریز روزمره را بسیار کمتر از سطح کاملاً صیقلی نشان می‌دهند. اگر جواهری برای استفاده‌ی هرروزه می‌خواهید، طرح‌های بافت‌دار انتخاب کاربردی‌تری هستند.
برای خریدار طلا چه درسی دارد؟
لازم نیست جواهر یک برند لوکس جهانی بخرید تا از تجربه‌ی بوچلاتی استفاده کنید. حکاکی و بافت‌دهی روی طلا در بسیاری از کارگاه‌های زرگری هم انجام میشود و چند نشانه کمک می‌کند کیفیت آن را بسنجید:
- یکنواختی خطوط: در حکاکی خوب، فاصله و عمق خطوط موازی منظم است و خطوط در لبه‌ها پاره یا کج نمی‌شوند.
- تضاد مات و براق: مرز بین بخش‌های مات و صیقلی باید تمیز و واضح باشد، نه محو و نامنظم.
- تمیزی لبه‌ها و پشت کار: پشت قطعه و محل اتصال‌ها را هم ببینید؛ کار باکیفیت در جاهای کم‌دیده هم تمیز است.
- حکاکی دستی یا ماشینی: حکاکی دستی معمولاً جزئیات زنده‌تری دارد و گران‌تر است؛ هر دو می‌توانند زیبا باشند، اما بهتر است فروشنده نوع آن را روشن بگوید.
نگهداری از طلای بافت‌دار هم کمی متفاوت است: گرد و چربی در شیارهای ریز جمع میشود، پس آن را با آب ولرم، کمی مایع ملایم و برس خیلی نرم بشویید و از پولیش‌کردن مکرر با پارچه‌های ساینده پرهیز کنید، چون ممکن است بافت ظریف سطح را کم‌عمق کند.
هشدار
قطعاتی که «به سبک بوچلاتی» ساخته شده‌اند با جواهر اصل این برند یکی نیستند. اگر قصد خرید جواهر اصل یک برند جهانی را دارید، فقط از فروشگاه‌های رسمی یا فروشندگان معتبر همراه با مدارک اصالت خرید کنید.
اگر به جواهرات طلای ۱۸ عیار با طرح‌های ظریف علاقه دارید، می‌توانید نگاهی به مجموعه‌ی انگشترهای سوان گلد بیندازید.
سؤالات متداول
نام Buccellati چگونه تلفظ میشود؟
در زبان ایتالیایی ترکیب «cc» پیش از حرف e صدای «چ» میدهد؛ بنابراین تلفظ درست آن «بوچلاتی» است.
بوچلاتی اکنون متعلق به کیست؟
از سپتامبر ۲۰۱۹، گروه سوئیسی ریشمون مالک ۱۰۰٪ این برند است، اما اعضای خانواده‌ی بوچلاتی همچنان در طراحی آن نقش دارند.
تکنیک ریگاتو چیست؟
ریگاتو یعنی حکاکی خطوط موازی بسیار نزدیک به هم روی سطح طلا که درخششی نرم و شبیه ابریشم ایجاد می‌کند. این تکنیک زمینه‌ی بسیاری از طرح‌های دیگر بوچلاتی هم هست.
آیا تمیز کردن طلای حکاکیشده سختتر است؟
کمی بیشتر دقت میخواهد، چون آلودگی در شیارها مینشیند. شستن با آب ولرم و مایع ملایم و استفاده از برس نرم معمولاً کافی است؛ از مواد ساینده و پولیش مکرر پرهیز کنید.
منابع: Richemont – Richemont acquires Buccellati · Wikipedia – Buccellati · Sotheby’s – The Art and Craftsmanship of Buccellati
سوان گلد هیچ وابستگی‌ای به برند بوچلاتی ندارد و نام‌های تجاری متعلق به صاحبان آن‌هاست.
