الزا پرتی؛ طراحی که سادگی را به جواهرات لوکس آورد

در دهه‌ی ۱۹۷۰، جواهرات لوکس هنوز یعنی سنگ‌های بزرگ، طرح‌های پرکار و قطعاتی که فقط در مهمانی‌های رسمی استفاده می‌شدند. الزا پرتی (Elsa Peretti) این تصور را تغییر داد. طرح‌های ساده، نرم و ارگانیک او نشان دادند که جواهر لوکس می‌تواند هر روز و حتی با شلوار جین پوشیده شود.

از فلورانس تا نیویورک

الزا پرتی در سال ۱۹۴۰ در فلورانس ایتالیا، در خانواده‌ای ثروتمند به دنیا آمد. او در رم طراحی داخلی خواند، مدتی در سوئیس معلم زبان فرانسه و مربی اسکی بود و سپس به مدلینگ روی آورد. در سال ۱۹۶۸ به نیویورک رفت و به حلقه‌ی دوستان و مدل‌های هالستون، طراح مشهور آمریکایی، پیوست.

پرتی از سال ۱۹۶۹ طراحی جواهر را شروع کرد. یکی از نخستین کارهایش یک آویز کوچک به شکل گلدان بود که می‌شد در آن یک شاخه گل واقعی گذاشت؛ ایده‌ای ساده و شاعرانه که از همان ابتدا سبک او را نشان می‌داد.

پیوستن به تیفانی و انقلاب نقره

در سال ۱۹۷۴ پرتی با تیفانی قرارداد بست. تصمیم جسورانه‌ی او این بود که بخش زیادی از طرح‌هایش را از نقره‌ی استرلینگ بسازد؛ فلزی که آن زمان برای جواهرات لوکس جدی گرفته نمی‌شد. نتیجه این بود که نسل جدیدی از مشتریان، به‌خصوص زنان جوان شاغل، برای اولین بار توانستند جواهری از یک برند لوکس بخرند.

طرح‌های ماندگار الزا پرتی

• قلب باز (Open Heart): یک قلب نامتقارن با فضای خالی در میان. سادگی آن باعث شد به یکی از پرفروش‌ترین آویزهای قلب در دنیا تبدیل شود.
• لوبیا (Bean): فرمی کوچک و صیقلی که برای پرتی نماد زندگی و آغاز بود.
• دستبند استخوانی (Bone Cuff): دستبندی که فرم آن از استخوان مچ الهام گرفته و دقیقاً روی دست می‌نشیند. پرتی برای ساخت آن از فرم واقعی مچ و استخوان‌ها مطالعه کرد.
• الماس متری (Diamonds by the Yard): زنجیری بسیار ظریف با الماس‌های کوچک که با فاصله روی آن قرار گرفته‌اند. این طرح الماس را از یک جواهر رسمی به چیزی سبک و روزمره تبدیل کرد.
• قطره‌ی اشک (Teardrop) و مش (Mesh): فرم‌های روان و نرم که مثل پارچه یا مایع روی بدن می‌نشینند.

فلسفه‌ی طراحی پرتی

پرتی از طبیعت، بدن انسان و فرم‌های ساده الهام می‌گرفت و تأکید داشت که جواهر باید راحت باشد و با حرکت بدن هماهنگ شود. او معتقد بود فرم خوب به تزئین اضافه نیاز ندارد. همین فلسفه باعث شد طرح‌هایش پس از ۵۰ سال هنوز تقریباً بدون تغییر تولید شوند و برخی از آن‌ها در مجموعه‌ی موزه‌هایی مثل موزه‌ی بریتانیا نگهداری شوند.

میراثی فراتر از جواهر

پرتی در سال ۲۰۲۱ در اسپانیا درگذشت. او بخش بزرگی از ثروتش را از طریق بنیاد خیریه‌ای که به نام خود و پدرش تأسیس کرده بود، صرف صدها پروژه در زمینه‌ی آموزش، حقوق بشر و حفاظت از حیات وحش کرد. او همچنین روستای تاریخی سانت مارتی ول در کاتالونیا را مرمت کرد و سال‌های پایانی عمرش را همان‌جا گذراند.

درس الزا پرتی برای انتخاب جواهر روزمره

• سادگی را دست‌کم نگیرید. یک آویز ساده و خوش‌فرم معمولاً بیشتر از یک جواهر پرکار استفاده می‌شود.
• راحتی مهم است. جواهری که روی بدن خوب بنشیند و به لباس گیر نکند، جواهر هر روز شما می‌شود.
• فرم مهم‌تر از وزن است. طراحی خوب حتی در وزن کم هم چشمگیر است.

اگر به آویزهای ساده و ظریف علاقه دارید، می‌توانید پلاک‌های طلای سوان گلد را هم ببینید.

منابع: Wikipedia – Elsa Peretti. سوان گلد هیچ وابستگی‌ای به تیفانی یا آثار الزا پرتی ندارد و نام‌های تجاری متعلق به صاحبان آن‌هاست.