فروش طلای کهنه؛ هنگام فروش طلا چقدر از قیمت کم میشود؟
در این مقاله
خلاصه در یک نگاه
- طلافروش طلای کهنه‌ی شما را به قیمت روز طلای ۱۸ عیار و معمولاً با مبنای عیار ۷۴۰ به‌جای ۷۵۰ می‌خرد؛ یعنی حدود ۱٫۳ درصد کمتر از قیمت تابلو.
- اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیاتی که موقع خرید پرداخته‌اید، هنگام فروش برنمیگردد. بیشترین «ضرر» فروش فوری از همین‌جاست، نه از کسر هنگام فروش.
- با قیمت امروز، اگر جواهری با اجرت ۱۵٪ بخرید و فوراً بفروشید، حدود ۷۹٪ پولتان برمی‌گردد؛ با اجرت ۲۵٪ این عدد به حدود ۷۲٪ می‌رسد.
- فروش طلای شخصی برای افراد عادی مالیات ندارد؛ ۱۰ درصد مالیات فقط هنگام خرید طلای نو و روی اجرت و سود گرفته میشود.
- وزن نگین‌ها، عیار واقعی قطعه و شرایط معامله می‌تواند مبلغ نهایی را کمی تغییر دهد؛ قبل از فروش قیمت چند طلافروشی را مقایسه کنید.
یکی از پرتکرارترین سؤال‌های خریداران طلا این است: «اگر فردا بخواهم این طلا را بفروشم، چقدر از پولم برمی‌گردد؟» خیلی‌ها وقتی طلای کهنه‌شان را به طلافروشی می‌برند، از فاصله‌ی مبلغ پیشنهادی با فاکتور خریدشان جا می‌خورند و فکر می‌کنند «۷ درصد» یا «۱۰ درصد مالیات» از طلایشان کم شده است. واقعیت کمی متفاوت است: بخش بزرگ این فاصله، هزینه‌هایی است که همان روز خرید پرداخت کرده‌اید.
در این راهنما قدم‌به‌قدم توضیح می‌دهیم طلافروش طلای دست‌دوم را با چه فرمولی قیمت می‌گذارد، چه چیزهایی هنگام فروش برنمیگردد و چه عواملی مبلغ نهایی را بالا و پایین می‌کند. در پایان هم چند نکته‌ی کاربردی برای گرفتن بهترین قیمت مرور می‌کنیم. همه‌ی عددهای مثال‌ها بر اساس قیمت پایانی طلای ۱۸ عیار در ۵ آبان ۱۴۰۵ است و با تغییر قیمت روز، مبلغ‌ها تغییر می‌کنند.
طلافروش طلای کهنه را با چه قیمتی می‌خرد؟
وقتی طلای ساخته‌شده‌ای را می‌فروشید، طلافروش آن را دیگر «جواهر» حساب نمی‌کند، بلکه «طلای دست‌دوم» یا طلای بدون اجرت. مبنای قیمت، نرخ روز هر گرم طلای ۱۸ عیار است که اتحادیه‌ی طلا و جواهر اعلام می‌کند. طبق اعلام اتحادیه‌ی طلا و جواهر تهران، واحدهای صنفی باید طلای مردم را با قیمت روز طلای بدون اجرت و بدون کسر دلخواه از ارزش طلا بخرند.
یک نکته‌ی مهم در عمل این است که در بازار، طلای کهنه معمولاً با عیار ۷۴۰ حساب میشود، نه ۷۵۰. یعنی قیمت هر گرم طلای دست‌دوم برابر است با قیمت طلای ۱۸ عیار ضرب در ۷۴۰ و تقسیم بر ۷۵۰؛ حدود ۱٫۳ درصد کمتر از قیمت تابلو. این رویه برای پوشش افت وزن هنگام ذوب، لحیم‌ها و احتمال پایین‌تر بودن عیار واقعی قطعه‌های قدیمی جا افتاده است. سایت‌های مرجع قیمت مثل tgju هم برای «طلای دست دوم» همین مبنا را نشان می‌دهند.
| مورد | فرمول | مثال (۵ آبان ۱۴۰۵) |
|---|---|---|
| قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار | نرخ اعلامی اتحادیه | ۲۵٬۹۷۷٬۰۰۰ تومان |
| قیمت هر گرم طلای دست‌دوم | قیمت ۱۸ عیار × ۷۴۰ ÷ ۷۵۰ | ۲۵٬۶۳۰٬۶۴۰ تومان |
| مبلغ فروش ۱۰ گرم طلای کهنه | وزن × قیمت طلای دست‌دوم | ۲۵۶٬۳۰۶٬۴۰۰ تومان |
نکته
عدد ۷۴۰ یک عرف بازار است، نه قانون. برخی طلافروشی‌ها طلای سالم و دارای فاکتور خودشان را با مبنای بهتری پس می‌گیرند و برخی دیگر برای قطعه‌های مشکوک آزمایش عیار می‌خواهند. پیش از معامله، مبنای محاسبه را صریحاً از فروشنده بپرسید.
چه چیزهایی هنگام فروش برنمیگردد؟
برای اینکه بفهمید چرا مبلغ فروش از فاکتور خرید کمتر است، باید اجزای قیمت طلای نو را بشناسید. فاکتور یک جواهر نو در ایران از چهار بخش ساخته میشود (توضیح کامل در مقاله‌ی محاسبه‌ی قیمت طلا با اجرت، سود و مالیات):
- ارزش خود طلا: وزن × قیمت روز طلای ۱۸ عیار. این تنها بخشی است که هنگام فروش (با مبنای ۷۴۰) به شما برمی‌گردد.
- اجرت ساخت: هزینه‌ی طراحی و ساخت قطعه که بسته به مدل از چند درصد تا بیش از ۲۰ درصد ارزش طلا متغیر است. اجرت با فروش برنمیگردد.
- سود فروشنده: معمولاً ۷ درصدِ مجموع ارزش طلا و اجرت. این هم برنمیگردد.
- مالیات بر ارزش افزوده: در سال ۱۴۰۵ برابر ۱۰ درصد که فقط روی اجرت و سود حساب میشود؛ اصل طلا طبق ماده‌ی ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده معاف است. این مبلغ به سازمان امور مالیاتی پرداخت شده و برنمیگردد.
پس آنچه هنگام فروش «کم میشود» در واقع دو بخش دارد: هزینه‌هایی که روز خرید پرداختید (اجرت، سود و مالیات) و تفاوت کوچک محاسبه‌ی عیار ۷۴۰. نمودار زیر نشان میدهد این اجزا برای سه سطح اجرت چه سهمی از پول شما دارند:
از پولی که برای جواهر دادید، چقدر برمی‌گردد؟
۱۰ گرم طلای ۱۸ عیار با قیمت پایانی ۵ آبان ۱۴۰۵ (هر گرم ۲۵٬۹۷۷٬۰۰۰ تومان)، خرید نو و فروش فوری
- ارزش طلا که هنگام فروش برمی‌گردد
- تفاوت محاسبه با عیار ۷۴۰
- اجرت ساخت
- سود فروشنده (۷٪)
- مالیات بر ارزش افزوده (۱۰٪ اجرت و سود)
محاسبه‌ی سوان گلد بر اساس نرخ اتحادیه‌ی طلا و جواهر تهران؛ سود فروشنده ۷٪ و مالیات بر ارزش افزوده ۱۰٪ اجرت و سود (قانون بودجه‌ی ۱۴۰۵). فرض شده قیمت طلا بین خرید و فروش تغییر نکرده است.
همان‌طور که می‌بینید، عامل اصلی فاصله‌ی خرید و فروش، اجرت است. برای یک جواهر ۱۰ گرمی با اجرت ۱۵ درصد، از ۳۲۵٬۶۳۴٬۶۸۴ تومانی که پرداخت میکنید، اگر فوراً بفروشید ۲۵۶٬۳۰۶٬۴۰۰ تومان برمی‌گردد؛ یعنی حدود ۷۹ درصد. از فاصله‌ی حدود ۶۹ میلیون تومانی، کمتر از ۴ میلیون تومانش به محاسبه‌ی عیار ۷۴۰ مربوط است و بقیه اجرت، سود و مالیاتی است که همان روز خرید پرداخت شده بود.
اشتباه رایج
«هنگام فروش ۱۰ درصد مالیات از طلای من کم می‌کنند.» این درست نیست. فروش طلای شخصی برای افراد عادی معمولاً مالیاتی ندارد. مالیات ۱۰ درصدی فقط هنگام خرید طلای نو و فقط روی اجرت و سود گرفته میشود. اگر کسی هنگام خرید طلای کهنه‌تان مبلغی را «مالیات» کم کرد، توضیح و سند بخواهید.
چه عواملی مبلغ نهایی را تغییر میدهد؟
۱. وزن نگین و سنگ
طلافروش فقط طلای قطعه را می‌خرد. اگر جواهر نگین، مروارید یا سنگ تزئینی دارد، وزن آن از وزن کل کم میشود و نگین‌های معمولی (مثل زیرکن یا سنگ‌های بدلی) معمولاً ارزشی در خرید ندارند. برای سنگ‌های قیمتی مثل الماس، باید جداگانه و با شناسنامه‌ی معتبر قیمت گرفت. با انواع نگین‌گذاری هم آشنا باشید؛ در برخی مدل‌ها جدا کردن سنگ بدون آسیب ممکن نیست.
۲. عیار واقعی قطعه
مبنای قیمت در بازار ایران طلای ۱۸ عیار است. اگر قطعه‌ی شما عیار متفاوتی دارد، مثلاً طلای ۲۱ یا ۲۲ عیار سوغات کشورهای حاشیه‌ی خلیج فارس، یا طلای ۱۴ عیار بعضی جواهرات خارجی، قیمت به نسبت عیار واقعی بالا یا پایین می‌رود. قطعه‌هایی که مهر و انگ مشخص ندارند ممکن است برای آزمایش عیار به آزمایشگاه فرستاده شوند. درباره‌ی تفاوت عیارها در مقاله‌ی فرق طلای ۱۸ و ۲۴ عیار بیشتر بخوانید.
۳. ساختار قطعه
قطعه‌های توخالی، پرشده یا دارای لحیم زیاد ممکن است با احتیاط بیشتری قیمت‌گذاری شوند، چون بخشی از وزن آن‌ها طلای خالص ۱۸ عیار نیست. سالم بودن قفل، نشکستن زنجیر و تمیزی قطعه هم در رفتار خریدار اثر دارد.
۴. نوسان قیمت بین روز خرید و روز فروش
همه‌ی مثال‌های بالا با فرض ثابت ماندن قیمت طلا حساب شده‌اند. در عمل اگر قیمت هر گرم طلا در فاصله‌ی خرید تا فروش بالا رفته باشد، این رشد می‌تواند هزینه‌ی اجرت و سود را جبران کند و حتی سودآور باشد؛ اگر پایین آمده باشد، ضرر بیشتر میشود. برای دنبال کردن روند بازار، تحلیل‌های هفتگی بازار طلا را ببینید.
کجا و چطور بفروشیم تا بهترین قیمت را بگیریم؟
قیمت روز را خودتان چک کنید
قبل از رفتن به طلافروشی، نرخ روز طلای ۱۸ عیار را از منابع معتبر ببینید و قیمت هر گرم طلای دست‌دوم را خودتان حساب کنید (قیمت ۱۸ عیار × ۷۴۰ ÷ ۷۵۰).
فاکتور و شناسنامه را همراه ببرید
فاکتور خرید، وزن و عیار قطعه را مستند می‌کند و چانه‌زنی را ساده‌تر می‌کند. بسیاری از فروشندگان طلای فروخته‌شده‌ی خودشان را راحت‌تر و گاهی با شرایط بهتر پس می‌گیرند.
توزین را جلوی چشم خودتان انجام دهید
از فروشنده بخواهید ترازوی دیجیتال را صفر کند و قطعه را جلوی شما وزن کند. وزن را تا دو رقم اعشار یادداشت کنید.
محاسبه را ریز بخواهید
بپرسید مبنای قیمت چه عیاری است، وزن نگین چقدر کم شده و آیا کسر دیگری در کار است. فروشنده‌ی معتبر این اعداد را شفاف می‌گوید.
دست‌کم دو یا سه جا قیمت بگیرید
پیشنهاد طلافروشی‌ها می‌تواند کمی با هم فرق کند. فقط به خریداران دارای مجوز و مغازه‌ی ثابت بفروشید، نه خریداران دوره‌گرد یا آگهی‌های ناشناس.
تعویض به‌جای فروش
اگر قصد دارید طلای کهنه را بفروشید تا جواهر نو بخرید، معمولاً تعویض در همان طلافروشی به‌صرفه‌تر است: طلای کهنه با قیمت دست‌دوم حساب میشود و شما فقط اجرت، سود و مالیات قطعه‌ی جدید و مابه‌التفاوت وزن را می‌پردازید. این کار یک رفت‌وآمد پولی را حذف می‌کند و احتمال ضرر از نوسان قیمت بین فروش و خرید دوباره را هم کم می‌کند.
اگر طلا را برای سرمایه‌گذاری می‌خرید
اعداد این مقاله یک نتیجه‌ی ساده دارند: جواهر پراجرت برای خرید و فروش کوتاه‌مدت مناسب نیست. جواهر را برای استفاده و لذت بخرید و اگر هدف اصلی‌تان پس‌انداز است، گزینه‌های کم‌اجرت را در نظر بگیرید: قطعه‌های ساده‌ی کم‌اجرت، طلای آب‌شده، سکه یا روش‌هایی که در مقاله‌ی طلای دیجیتال چیست مرور کردیم. هرچه اجرت کمتر باشد، قیمت طلا لازم است کمتر بالا برود تا هزینه‌های خرید جبران شود.
هشدار
به آگهی‌هایی که «خرید طلای کهنه بالاتر از قیمت روز» را وعده می‌دهند، با تردید نگاه کنید. ترازوی دستکاری‌شده، محاسبه با عیار پایین‌تر یا پرداخت با تأخیر از روش‌های رایج کلاه‌برداری در این بازار است. پیش از تحویل طلا، مبلغ نهایی را بدانید و پول را همان لحظه دریافت کنید.
جمع‌بندی
هنگام فروش طلای کهنه، طلافروش ارزش خود طلا را با قیمت روز و معمولاً با مبنای عیار ۷۴۰ پرداخت می‌کند. فاصله‌ی اصلی میان فاکتور خرید و مبلغ فروش، اجرت، سود و مالیاتی است که هنگام خرید پرداخته‌اید و قرار نیست برگردد. پس اگر جواهر را برای استفاده می‌خرید، طرحی را انتخاب کنید که واقعاً دوستش دارید؛ و اگر به ارزش فروش مجدد فکر میکنید، به اجرت و وزن قطعه دقت کنید. برای دیدن قطعه‌های ساده و روزمره، انگشترهای سوان گلد را ببینید.
سؤالات متداول
هنگام فروش طلا چند درصد کم میشود؟
از قیمت روز طلای ۱۸ عیار معمولاً فقط حدود ۱٫۳ درصد کم میشود، چون طلای کهنه با مبنای عیار ۷۴۰ حساب میشود. اما نسبت به مبلغ فاکتور خرید، بسته به اجرت قطعه، معمولاً ۱۵ تا ۳۰ درصد کمتر دریافت میکنید؛ چون اجرت، سود فروشنده و مالیات برنمیگردد.
آیا هنگام فروش طلای دست‌دوم مالیات می‌دهیم؟
خیر. فروش طلای شخصی برای افراد عادی معمولاً مالیات ندارد. مالیات بر ارزش افزوده‌ی ۱۰ درصدی فقط هنگام خرید طلای نو و روی اجرت و سود فروشنده گرفته میشود.
طلافروش می‌تواند ۷ درصد از طلای من کم کند؟
عدد ۷ درصد مربوط به سود فروشنده هنگام فروش طلای نو است، نه کسر هنگام خرید طلای کهنه. اتحادیه‌ی طلا و جواهر تهران بر خرید طلای مردم با قیمت روز طلای بدون اجرت و بدون کسر دلخواه تأکید کرده است.
طلای بدون فاکتور را هم می‌خرند؟
بله، اما ممکن است فروشنده برای اطمینان از عیار، قطعه را آزمایش کند یا با احتیاط بیشتری قیمت بدهد. داشتن فاکتور معتبر معامله را ساده‌تر و سریع‌تر می‌کند.
فروش طلا به همان مغازهای که از آن خریدهام بهتر است؟
معمولاً بله. فروشنده قطعه را میشناسد، به فاکتور خودش اعتماد دارد و گاهی شرایط بهتری برای پسگرفتن یا تعویض پیشنهاد میدهد. با این حال مقایسهی قیمت با یکی دو طلافروشی دیگر ضرری ندارد.
منابع: tgju – قیمت طلای ۱۸ عیار و طلای دست دوم · جهان صنعت نیوز – قیمت طلای ۱۸ عیار ۵ آبان ۱۴۰۵ به گزارش اتحادیه‌ی طلا و جواهر تهران · کاریزما – مالیات طلا در سال ۱۴۰۵ · اطلاعیه‌ی سازمان امور مالیاتی درباره‌ی مالیات بر ارزش افزوده‌ی طلا · نبض قیمت – اعلام اتحادیه درباره‌ی خرید طلای مردم. عکس کاور: Donald Scott Lee، ویکی‌مدیا کامنز، CC BY-SA 4.0. این مقاله جنبه‌ی آموزشی دارد و توصیه‌ی سرمایه‌گذاری نیست.
