فرق طلای ۱۸ عیار و ۲۴ عیار چیست؟ راهنمای کامل عیار طلا
در این مقاله
خلاصه در یک نگاه
- عیار نشان می‌دهد چند قسمت از ۲۴ قسمت یک قطعه، طلای خالص است.
- طلای ۱۸ عیار یعنی ۷۵٪ طلای خالص و روی آن عدد ۷۵۰ حک می‌شود.
- طلای ۲۴ عیار خالص‌تر اما نرم است و برای جواهرات ظریف مناسب نیست.
- قیمت هر گرم ۱۸ عیار تقریباً سه‌چهارم قیمت هر گرم ۲۴ عیار است.
وقتی برای خرید انگشتر یا گردنبند به طلافروشی می‌روید، اولین عددی که می‌شنوید «۱۸ عیار» است. اما بسیاری از خریداران نمی‌دانند این عدد دقیقاً یعنی چه، چرا جواهرات در ایران معمولاً ۱۸ عیارند و طلای ۲۴ عیار چه فرقی با آن دارد. در این مقاله عیار طلا را به زبان ساده توضیح می‌دهیم.
عیار طلا یعنی چه؟
عیار نشان می‌دهد چه سهمی از یک قطعه طلا، طلای خالص است. در این سیستم، طلای کاملاً خالص را ۲۴ قسمت در نظر می‌گیرند. پس طلای ۱۸ عیار یعنی ۱۸ قسمت از ۲۴ قسمت آن طلای خالص است و ۶ قسمت باقی‌مانده را فلزات دیگر مثل مس، نقره و روی تشکیل می‌دهند.
نکته
روی جواهرات معمولاً عدد سه‌رقمی «عیار هزارم» هم حک می‌شود. عدد ۷۵۰ یعنی ۷۵۰ قسمت از ۱۰۰۰ قسمت قطعه طلای خالص است؛ همان ۷۵ درصد یا ۱۸ عیار.
| عیار | درصد طلای خالص | عدد حک‌شده (هزارم) | کاربرد رایج |
|---|---|---|---|
| ۲۴ عیار | حدود ۹۹٫۹٪ | ۹۹۹ | شمش، طلای آب‌شده‌ی خالص |
| ۲۲ عیار | حدود ۹۱٫۷٪ | ۹۱۶ | جواهرات سنتی در برخی کشورها مثل هند و حاشیه‌ی خلیج فارس |
| ۲۱٫۶ عیار | ۹۰٪ | ۹۰۰ | سکه‌ی بهار آزادی |
| ۱۸ عیار | ۷۵٪ | ۷۵۰ | جواهرات در ایران و اروپا |
| ۱۴ عیار | حدود ۵۸٫۵٪ | ۵۸۵ | جواهرات ارزان‌تر در آمریکا و اروپا |
طلای ۲۴ عیار: خالص اما نرم
طلای ۲۴ عیار تقریباً خالص است و رنگ زرد پررنگ و گرمی دارد. اما طلای خالص فلزی بسیار نرم است؛ به‌راحتی خط می‌افتد، خم می‌شود و نگین را محکم نگه نمی‌دارد. برای همین ساخت جواهرات ظریف و نگین‌دار از طلای ۲۴ عیار عملاً ممکن نیست و این عیار بیشتر برای شمش و ذخیره‌ی ارزش استفاده می‌شود.
طلای ۱۸ عیار: تعادل بین ارزش و استحکام
در طلای ۱۸ عیار، ۲۵ درصد فلزات دیگر باعث می‌شود طلا سخت‌تر و مقاوم‌تر شود؛ طوری که می‌توان از آن زنجیرهای نازک، انگشترهای ظریف و نگین‌گیرهای محکم ساخت. در عین حال هنوز سه‌چهارم آن طلای خالص است، پس ارزش طلایی خود را حفظ می‌کند. به همین دلیل ۱۸ عیار در ایران و بیشتر کشورهای اروپایی استاندارد اصلی جواهرسازی است.
یک مزیت دیگر طلای ۱۸ عیار، امکان ساخت رنگ‌های مختلف است. با تغییر ترکیب همان ۲۵ درصد فلز دیگر، می‌توان طلای زرد، سفید یا رزگلد ساخت. مثلاً مس بیشتر رنگ را به صورتی متمایل می‌کند.
قیمت طلای ۱۸ و ۲۴ عیار چه نسبتی دارد؟
چون قیمت طلا بر اساس مقدار طلای خالص تعیین می‌شود، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار تقریباً سه‌چهارم قیمت هر گرم طلای ۲۴ عیار است. برای مثال در ۱۲ مهر ۱۴۰۵، هر گرم طلای ۲۴ عیار حدود ۳۵٫۱ میلیون تومان و هر گرم ۱۸ عیار حدود ۲۶٫۴ میلیون تومان قیمت داشت؛ نسبتی برابر ۷۵ درصد.
اشتباه رایج
خیلی‌ها قیمت جواهر را فقط وزن × قیمت روز طلا حساب می‌کنند. اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات هم به آن اضافه می‌شود؛ موضوعی که در مقاله‌ی «محاسبه‌ی قیمت طلا» مفصل توضیح داده‌ایم.
کدام عیار را بخریم؟
- برای استفاده‌ی روزمره و جواهرات: طلای ۱۸ عیار بهترین انتخاب است؛ هم بادوام است و هم ارزش طلایی خوبی دارد.
- برای پسانداز و سرمایه‌گذاری: طلای آب‌شده، سکه یا شمش منطقی‌تر است، چون اجرت ساخت ندارد یا بسیار کم دارد.
- جواهرات خارجی ۱۴ یا ۲۲ عیار: اگر هدیه یا جواهری از خارج دارید، عدد هزارم حک‌شده روی آن را ببینید. هنگام فروش در ایران، قیمت بر اساس عیار واقعی محاسبه می‌شود.
چطور عیار طلا را بفهمیم؟
- عدد حک‌شده: روی بیشتر جواهرات معتبر، عدد ۷۵۰ یا ۱۸K حک شده است؛ معمولاً داخل حلقه‌ی انگشتر یا روی قفل زنجیر.
- فاکتور معتبر: در فاکتور باید عیار، وزن دقیق، اجرت و مشخصات فروشنده نوشته شود.
- آزمایشگاه طلا: برای اطمینان کامل، به‌ویژه هنگام خرید طلای دست‌دوم، عیارسنجی در آزمایشگاه معتبر انجام دهید.
اگر به دنبال انگشتر طلای ۱۸ عیار هستید، می‌توانید انگشترهای سوان گلد را ببینید.
سؤالات متداول
عدد ۷۵۰ روی طلا یعنی چه؟
یعنی ۷۵۰ قسمت از ۱۰۰۰ قسمت قطعه طلای خالص است؛ همان ۷۵ درصد یا ۱۸ عیار.
طلای ۲۴ عیار بهتر است یا ۱۸ عیار؟
برای جواهر، ۱۸ عیار بهتر است چون محکمتر است و نگین را بهتر نگه میدارد. ۲۴ عیار برای شمش و پسانداز مناسب است.
سکه بهار آزادی چند عیار است؟
سکه بهار آزادی ۲۱٫۶ عیار است، یعنی ۹۰ درصد طلای خالص دارد.
منابع: Wikipedia – Fineness، World Gold Council، قیمت‌ها از tgju.org (۱۲ مهر ۱۴۰۵).
