تمیز کردن طلا در خانه؛ روش درست، اشتباهات رایج و نکات نگهداری
در این مقاله
خلاصه در یک نگاه
- بیشتر جواهرات طلا با آب ولرم، صابون ملایم و مسواک نرم تمیز می‌شوند.
- زمرد، مروارید، فیروزه و سنگ‌های نرم را در آب نخیسانید.
- خمیردندان، جوش‌شیرین و کلر به طلا آسیب می‌زنند.
- جواهر را آخرین چیزی که می‌پوشید و اولین چیزی که درمی‌آورید قرار دهید.
طلا فلزی است که زنگ نمی‌زند، اما جواهرات طلا با گذشت زمان کدر می‌شوند. چربی پوست، عطر، کرم، گرد و خاک و صابون به‌مرور لایه‌ای روی سطح طلا و پشت نگین‌ها می‌نشانند و درخشش آن را کم می‌کنند. خبر خوب این است که بیشتر وقت‌ها با یک روش ساده در خانه میشود درخشش جواهر را برگرداند؛ به شرطی که چند اشتباه رایج را مرتکب نشوید.
روش اصلی: آب ولرم و صابون ملایم
این روش برای بیشتر جواهرات طلای ۱۸ عیار، بدون نگین یا با نگین‌های سخت مثل الماس، بی‌خطر است:
آماده‌سازی محلول
یک کاسه آب ولرم (نه داغ) و چند قطره مایع ظرفشویی ملایم یا شامپوی بچه.
خیساندن
جواهر را ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در محلول بگذارید تا چربی‌ها نرم شوند.
تمیز کردن
با مسواک نرم نو، به‌آرامی سطح طلا و پشت نگین‌ها را تمیز کنید.
آبکشی
زیر آب ولرم آبکشی کنید؛ قبلش در سینک را ببندید یا جواهر را در صافی بگذارید.
خشک کردن
با پارچه‌ی نرم و بدون پرز، مثل میکروفایبر، کاملاً خشک کنید.
جواهرات نگین‌دار و مروارید
- الماس و یاقوت و زمرد: الماس و یاقوت مقاوم‌اند و روش بالا برایشان مناسب است. اما زمرد معمولاً ترک‌های ریز و پرشده دارد و نباید در آب خیسانده شود؛ فقط با پارچه‌ی کمی مرطوب پاکش کنید.
- مروارید، فیروزه، مرجان و عقیق: این سنگ‌ها نرم یا متخلخل‌اند. آن‌ها را در آب نخیسانید و از مواد شیمیایی، حتی صابون قوی، دور نگه دارید. فقط با پارچه‌ی نرم و کمی مرطوب پاک کنید.
- نگین‌های چسبی: در بعضی جواهرات نگین با چسب ثابت شده است. خیساندن طولانی ممکن است چسب را سست کند.
اشتباهاتی که به طلا آسیب می‌زند
- خمیردندان و جوش‌شیرین: این مواد ساینده‌اند و روی طلای ۱۸ عیار خطهای ریز می‌اندازند و جلای آن را از بین می‌برند.
- سفیدکننده و کلر: کلر، مثلاً در وایتکس یا آب استخر، با فلزات آلیاژ طلا واکنش می‌دهد و به مرور می‌تواند طلا را ترد و شکننده کند.
- آب جوش: تغییر دمای ناگهانی ممکن است به بعضی نگین‌ها آسیب بزند.
- برس سفت یا سیم ظرفشویی: سطح طلا را خش میاندازد.
- تمیز کردن طلای روکش‌دار با روش‌های قوی: لایه‌ی نازک طلا سریع‌تر ساییده میشود.
دستگاه اولتراسونیک چطور است؟
اشتباه رایج
تمیز کردن طلا با خمیردندان یا جوش‌شیرین. این مواد ساینده‌اند و جلای طلای ۱۸ عیار را از بین می‌برند. کلر و وایتکس هم به مرور طلا را ترد و شکننده می‌کنند.
دستگاه‌های تمیزکننده‌ی اولتراسونیک با لرزش‌های بسیار سریع، آلودگی را از جاهای دور از دسترس بیرون می‌آورند و برای طلای ساده و الماس مناسب‌اند. اما همین لرزش‌ها ممکن است نگین‌های سست را جابه‌جا کنند و به مروارید، زمرد و سنگ‌های نرم آسیب بزنند. اگر مطمئن نیستید، تمیز کردن جواهرات نگین‌دار گران‌قیمت را به طلافروش بسپارید.
نکات نگهداری برای اینکه کمتر کدر شود
- جواهرات را آخرین چیزی که می‌پوشید و اولین چیزی که درمی‌آورید قرار دهید؛ یعنی بعد از عطر، کرم و آرایش.
- هنگام شنا، ورزش، کار با مواد شوینده و حمام، جواهرات را درآورید.
- هر قطعه را جداگانه در کیسه‌ی پارچه‌ای یا جعبه‌ی جواهر نگه دارید تا به هم ساییده نشوند. الماس می‌تواند طلا را خط بیندازد.
- زنجیرها را بسته نگه دارید تا گره نخورند.
- سالی یک بار جواهرات نگین‌دار را برای بررسی محکم بودن نگین‌ها و پرداخت به طلافروش نشان دهید.
گوشواره‌ها به خاطر تماس با مو، شامپو و اسپری بیشتر از بقیه‌ی جواهرات کدر می‌شوند و بهتر است هر چند هفته یک بار با همین روش ساده تمیز شوند. می‌توانید گوشواره‌های طلای سوان گلد را هم ببینید.
سؤالات متداول
چند وقت یک بار طلا را تمیز کنیم؟
جواهرات روزمره را هر چند هفته یک بار با آب و صابون ملایم تمیز کنید و سالی یک بار برای بررسی نگین‌ها به طلافروش نشان دهید.
آیا میشود طلا را با خمیردندان تمیز کرد؟
بهتر است نه؛ خمیردندان ساینده است و روی طلا خطهای ریز میاندازد.
دستگاه اولتراسونیک برای طلا خوب است؟
برای طلای ساده و الماس مناسب است، اما برای مروارید، زمرد و نگین‌های سست توصیه نمی‌شود.
منابع: GIA – Gem care guidance، Wikipedia – Ultrasonic cleaning.
